Z dziejów Katedry
Obecna Katedra Orientalistyki powstała w 2008 roku po przekształceniu Instytutu Orientalistycznego w dwie nowe jednostki organizacyjne: Katedrę Orientalistyki i Katedrę Studiów Azjatyckich.
Powstanie studiów orientalistycznych w Uniwersytecie Poznańskim wiąże się z działalnością prof. Antoniego Śmieszka, dla którego w roku akad. 1920/21 utworzono Katedrę Języków Starożytnego Wschodu wraz z Sanskrytem, która została z czasem przemianowana na Katedrę Orientalistyki, działającą w ramach Wydziału Humanistycznego [1]. Katedra ta istniała do roku 1933/34, kiedy to (dn. 26 września 1933 r., wraz z pięcioma innymi) na mocy rozporządzenia Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego została zwinięta [2], zaś prof. Śmieszek przeniósł się do Warszawy [3]. Była to w istocie jednoosobowa katedra profesora, który prowadził zajęcia z języków starożytnego Bliskiego Wschodu, Egiptu i Indii [4]. W okresie istnienia Katedry jedynie dwóch studentów uzyskało dyplomy orientalistyczne: Sylwester Machnikowski i Kazimierz Winiewicz, obaj w roku akademickim 1933/1934.
Po drugiej wojnie światowej studia orientalistyczne zostały wznowione w 1973 r. z chwilą powstania Instytutu Językoznawstwa oraz dzięki działalności profesora (wtedy magistra) Alfreda F. Majewicza, prowadzącego badania nad językami nieindoeuropejskimi, w tym chińskim i japońskim. Ponadto, już wcześniej problematyka orientalistyczna pojawiła się również w pracach prof. Jerzego Bańczerowskiego, zaś prof. Czesław Kudzinowski uczył sanskrytu i hebrajskiego. Z czasem badania poszerzyły się o Azję Wewnętrzną (Piotr Klafkowski, 1974-1979) oraz Bliski Wschód i Azję Środkową (Henryk Jankowski, 1982).
W 1986 r. przy Instytucie Językoznawstwa powstajł Zakład Języków Azji i Afryki, którego kierownictwo objął prof. A.F. Majewicz. Zakład ten szybko rozwiął się, powstały pierwsze orientalistyczne specjalności studiów.
Następnym ważnym wydarzeniem jest podział Instytutu Językoznawstwa w 1991 r. i wyłonienie się z niego Katedry Językoznawstwa Orientalnego i Porównawczego z dwoma zakładami: Języków Azji i Afryki oraz Językoznawstwa Porównawczego. W 1994 r. Katedra przechodzi zmianę struktury organizacyjnej i zostaje Katedrą Orientalistyki i Bałtologii. Pod koniec 2000 r., po odejściu Zakładu Bałtologii do Katedry Skandynawistyki (odtąd Katedry Skandynawistyki i Baltologii), przybiera nazwę Katedry Orientalistyki. W 2002 roku następują zmiany strukturalne, zaś w 2005 roku zostaje utworzony Instytut Orientalistyczny, który w 2008 roku dzieli się na Katedrę Orietnaslityki oraz Katedrę Studiów Azjatyckich.
Należy dodać, że badania orientalistyczne prowadzone są także w innych jednostkach Uczelni, głównie na Wydziałach Historycznym i Teologii. Na przykład zespół prof. Stefana Zawadzkiego kontynuuje badania prof. Śmieszka nad Starożytnym Bliskim Wschodem, pracownicy Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej, tacy jak prof. Zbigniew Jasiewicz, prof. Ryszard Vorbrich, dr Piotr Klafkowski, dr Marek Gawęcki, dr Danuta Penkala-Gawęcka, prowadzą badania etnologiczne nad ludami Azji i Afryki, zaś pracownicy Instytutu Językoznawstwa wykorzystują znajomość języków orientalnych do badań językoznawczych.
Kierownicy Katedry:
| prof. dr hab. Alfred F. Majewicz | 1992 – 1996 |
| prof. UAM dr hab. Henryk Jankowski | 1996 – 1999 |
| prof. dr hab. Alfred F. Majewicz | 1999 – 2005 |
| prof. dr hab. Alfred F. Majewicz | 2005 - 2006 |
| prof. UAM dr hab. Henryk Jankowski | 2006 - 2008 |
| prof. UAM dr hab. Estera. Żeromska | 2008- |
[2] Wg notatki z Rocznika Orientalistycznego "katedra języków wschodnich" prof. Antoniego Śmieszka została zwinięta dn. 25 września 1933 (RO 9 (1933 [1934], s. 181).
[3] "Nowych katedr pomimo usilnych zabiegów Wydział nasz dotychczas nie uzyskał" (Kronika Uniwersytetu Poznańskiego 1933/34 [10], Poznań: Uniwersytet Poznański, s. 67).
[4] Poza tym zagadnienia wschodnie były poruszane w wykładach prof. Kazimierza Chodynickiego i dr Marii Ruxerówny.
